Projekt realizowany był w ramach III edycji Akademii Orange, dzięki grantowi przyznanemu przez Fundację Orange. Celem programu grantowego Akademii Orange jest promowanie nowoczesnej edukacji dzieci i młodzieży poprzez wspieranie innowacyjnych projektów edukacyjnych, które zachęcają do zdobywania wiedzy oraz uczestnictwa w kulturze.

Głównym celem całego projektu było przedstawienie treści wybranych sześciu lektur z języka polskiego z zakresu szkoły podstawowej w sposób przyjazny dla dzieci niesłyszących, czyli w Polskim Języku Migowym. Języku, który jest dla dzieci niesłyszących językiem pierwszym i stanowi ich naturalny kanał komunikacyjny.

Zaprezentowanie treści lektur w PJM miało na celu przede wszystkim ułatwienie dzieciom zrozumienia treści, a w konsekwencji również ułatwienie pracy tym spośród nauczycieli, wychowawców czy rodziców, którzy nie są biegłymi użytkownikami tego języka.

Wybrane przez nas tytuły (zgodne z obowiązującą podstawą programową wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół, którą reguluje rozporządzenie ministra edukacji narodowej z dnia 23 grudnia 2008 r.), to:
1) Kto ty jesteś? wiersz Władysława Bełzy,
2) Pinokio według Carlo Collodi’ego,
3) Akademia Pana Kleksa według Jana Brzechwy,
4) Dzieci z Bullerbyn według Astrid Lindgren,
5) Ania z Zielonego Wzgórza według Lucy Maud Montgomery,
6) Przygody Tomka Sawyera według Marka Twain’a.

Praca nad projektem przebiegała etapami. Po dokonaniu wyboru lektur wybrana grupa młodzieży ze Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego dla Niesłyszących im. Janusza Korczaka w Krakowie zapoznał się z ich treścią, a następnie wzięła udział w warsztatach graficznych, podczas których uczniowie samodzielnie wykonali ilustracje do lektur.

Następnym etapem było przełożenie fragmentów lektury na Polski Język Migowy i nagranie lektora PJM, który przedstawił treść poszczególnych tytułów. Potem montaż filmów z wykorzystaniem wcześniej powstałych ilustracji.

Filmy nie są jedynym trwałym efektem projektu. Jak wspomnieliśmy powyżej w ramach projektu powstał również skrypt z ćwiczeniami do wykorzystania podczas lekcji języka polskiego lub do pracy w internacie czy w domu.

Mamy nadzieję, że rezultat projektu, zarówno w całości, jak i w swych poszczególnych częściach, zachęci dzieci niesłyszące do nauki języka polskiego i zmotywuje do samodzielnego czytania. Dla wszystkich zainteresowanych będzie pomocny w nauce PJM, i przede wszystkim przyczyni się do zrozumienia jak ważnym elementem w komunikacji z dzieckiem niesłyszącym jest znajomość jego języka.

Zebrany materiał umieszczony został na stronie projektu www.edukacjamiedzyuszami.pl/lektury oraz nagrany na płytki, które zostaną rozesłane do placówek edukacyjnych dla niesłyszących i słabo słyszących w Polsce.

Strona internetowa projektu zawiera 6 podstron dedykowanych poszczególnym lekturom. Na każdej z podstron znajduje się film z treścią lektury w Polskim Języku Migowym, zestaw ilustracji oraz zestaw ćwiczeń zapisany w formacie PDF.

Analogicznie na płytce znajdą Państwo następujące materiały: 6 filmów w PJM, 6 zestawów rysunków i 6 zestawów ćwiczeń (w formacie PDF).

MIĘDZY USZAMI – Krakowska Fundacja Rozwoju Edukacji Niesłyszących im. Marka Mazurka Projekt Migane Lektury Kraków 2012 – wstęp

Zamieszczony poniżej materiał jest tylko propozycją. Mamy nadzieję, że zainspiruje do tworzenia różnych, własnych konfiguracji ćwiczeń dostosowanych do poziomu uczniów. Nie są to gotowe scenariusze lekcji, lecz tylko pomysły na ćwiczenia utrwalające wprowadzony wcześniej przez nauczyciela materiał.
Każdy zestaw ćwiczeń utrzymuje następujący porządek:
I. streszczenie wybranych fragmentów lektury,
II. kolorowe ilustracje w małym formacie (ilustracje wykonane w ramach projektu przez uczniów SOSW dla Niesłyszących przy ul. Grochowej 19 w Krakowie),
III. krótkie omówienie lektury w systemie zapisu znaków migowych SignWriting,
IV. glosowanie (zapis zdań PJM)
V. karty pracy
VI. klucz do ćwiczeń.
Z własnego doświadczenia pedagogicznego wiemy, że grupa grupie nie jest równa. Dlatego też do Państwa dyspozycji pozostawimy wybór przy realizacji ćwiczeń – indywidualnie, parami czy grupowo.
To Państwo zadecydują również czy ćwiczenie jest realizowane w całości czy tylko wybrana jego część.

Karty pracy z ćwiczeniami są gotowe do wydruku i skserowania. Ćwiczenia celowo nie zostały ponumerowane, lecz oznaczone literami alfabetu, by nie sugerować kolejności ich wykonania.

Poniżej krótkie omówienie rodzaju ćwiczeń. W nawiasach podano typ zadania ZZ – zadanie zamknięte, ZO – zadanie otwarte.

– ćw. A (ZO) – kontur rysunku – należy wpisać w kontury rysunku: → jak najwięcej polskich słów, które uczeń zapamiętał po obejrzeniu filmu, → lub tylko czasowniki, → lub tylko imiona i nazwy własne, itp.;

– ćw. B (ZZ) – prawda/fałsz – należy zaznaczyć, które zdanie jest prawdziwe, a które fałszywe;

– ćw. C (ZZ) – właściwe słowo – należy zaznaczyć właściwe, zgodne z treścią lektury słowo;

– ćw. D (ZZ) – rozsypanka chronologiczna – należy ułożyć podane wydarzenia we właściwej kolejności;

– ćw. E (ZZ) – wielokrotny wybór – należy zaznaczyć prawidłową, jedną z trzech podanych odpowiedzi;

– ćw. F (ZZ / ZO) – opis postaci – na podstawie danego fragmentu tekstu należy zaznaczyć
a) słowa, które odnoszą się bądź nie odnoszą się do konkretnej postaci lub b) samemu wyszukać w tekście słowa, które opisują wybraną postać, lub c) znaleźć w tekście wybrane części mowy;

– ćw. G (ZZ / ZO) – opis miejsca – na podstawie danego fragmentu tekstu należy zaznaczyć
a) słowa, które odnoszą się bądź nie odnoszą się do konkretnej postaci lub b) samemu wyszukać w tekście słowa, które opisują wybraną postać, lub c) znaleźć w tekście wybrane części mowy;

– ćw. H (ZZ) – luki – na podstawie danego fragmentu tekstu należy uzupełnić luki w ćwiczeniu;

MIĘDZY USZAMI – Krakowska Fundacja Rozwoju Edukacji Niesłyszących im. Marka Mazurka Projekt Migane Lektury Kraków 2012 – wstep

– ćw. I (ZZ) – podpisy na rysunku – należy wskazać przedmioty lub osoby na wybranej ilustracji;

– ćw. J (ZZ) – co nie pasuje – należy skreślić w ramce to, co nie wiąże się z daną ilustracją;

– ćw. K (ZO) – pytania do obrazka – należy odpowiedzieć własnymi słowami na pytania do danej ilustracji;

– ćw. L (ZZ) – wykreślanka – należy odnaleźć w diagramie podane słowa i przyporządkować je do określonych części mowy;

– ćw. Ł (ZZ / ZO) – zaproszenie, list podanie – należy a) uzupełnić daną formę użytkową lub
b) samodzielnie ją napisać;

– ćw. M (ZZ / ZO) – podanie, zaproszenie, ogłoszenie – należy a) uzupełnić daną formę użytkową lub b) samodzielnie ją napisać;

– ćw. N (ZZ / ZO) – charakterystyka – należy odnaleźć w tekście opis bohatera lub samemu go opisać.

– ćw. O (ZZ) – słowniczek – należy połączyć w pary definicje i znaczenia podanych słów.


Wszystkie ćwiczenia odnoszą się do wybranych fragmentów lektury zaprezentowanych na filmie z udziałem lektora PJM lub w streszczeniu. Niektóre z ćwiczeń odwołują się do również do ilustracji.

Przy pracy z tekstem wykorzystano następujące wydania książek:

1) Bełza Władysław, Kto ty jesteś? Polak mały, źródło: internet
2) Collodi Carlo, Pinokio, Wydawnictwo Nasza Księgarnia Warszawa 1988
3) Brzechwa Jan, Akademia Pana Kleksa, Wydawnictwo SARA 2000
4) Lindgren Astrid, Dzieci z Bullerbyn, Wydawnictwo Nasza Księgarnia Warszawa 2011
5) Montgomery Lucy Maud, Ania z Zielonego Wzgórza, Wydawnictwa Literackie, Kraków 2003
6) Twain Mark, Przygody Tomka Sawyera, Wydawnictwo Greg, Kraków 2010

Życzymy ciekawych zajęć, sukcesów w nauce obu języków i przyjemnej lektury, bo CZYTANIE JEST FAJNE!
Zespół Fundacji Między Uszami